Yayınlar · Değer Kaybı

Araç Değer Kaybı Tazminatı: Şartlar, Hesaplama ve Başvuru Yolu

Onarılan araç kazadan önceki değerine dönmez. Değer kaybını kim, kimden, hangi sürede ve nasıl talep eder?

Kaza geçiren bir araç kusursuz biçimde onarılsa dahi ikinci el piyasasında hasar kaydı nedeniyle daha düşük bedelle alıcı bulur. Aracın kazadan önceki piyasa değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki fark, değer kaybı olarak adlandırılır ve gerçek zarar kalemidir.

Kim, kimden talep edebilir?

Talep hakkı, kazada tam kusurlu olmayan araç malikine aittir; kısmi kusur hâlinde tazminat karşı tarafın kusuru oranında istenir. Talep; kusurlu sürücüye, araç işletenine ve karşı aracın zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortacısına yöneltilebilir. Sigortacının sorumluluğu poliçedeki araç başına maddi hasar limiti ile sınırlıdır; limiti aşan kısım sürücü ve işletenden istenir.

Hesaplama

Değerlendirmede aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi, kazadan önceki piyasa değeri, hasarın niteliği ve onarılan parçalar ile aracın önceki hasar geçmişi dikkate alınır. Anayasa Mahkemesi'nin 2020 tarihli iptal kararı ve sonrasındaki yasa değişikliği nedeniyle hesaplama yöntemi uygulamada tartışmalıdır; yargı kararlarında gerçek zararın, yani iki piyasa değeri arasındaki farkın bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi esas alınmaktadır.

Başvuru yolu

Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi uyarınca dava açmadan veya tahkime gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapılması zorunludur. Sigortacı on beş gün içinde yanıt vermez veya verdiği yanıt talebi karşılamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulabilir ya da dava açılabilir.

Zamanaşımı

Talepler, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıl içinde zamanaşımına uğrar (KTK m. 109). Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır.

İlgili Yargı Kararları

  • Anayasa Mahkemesi · Norm DenetimiE. 2019/40 · K. 2020/40 · 17.07.2020 · RG 09.10.2020, 31269Tazminat genel şartlara bırakılamaz

    Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesindeki, tazminatın sigorta genel şartlarına göre belirlenmesini öngören ibareler ile 92. maddenin (i) bendi iptal edilmiştir. Mahkeme, sigortacının borcunun kapsamına ilişkin temel çerçevenin kanunla çizilmeden idareye bırakılmasını Anayasa'ya aykırı bulmuştur.

  • Yargıtay · 4. Hukuk DairesiE. 2021/21252 · K. 2022/5913 · 25.03.2022Değer kaybı ikinci el değer farkıdır

    Kanun yararına bozma kararında, değer kaybının aracın kazadan önceki hasarsız ikinci el değeri ile onarım sonrası ikinci el değeri arasındaki fark olduğu; bilirkişinin bu yöntem yerine genel şartlardaki hesaplamayı esas almasının doğru olmadığı ve iptal kararının derdest davalarda gözetilmesi gerektiği belirtilmiştir.

  • Yargıtay · 17. Hukuk DairesiE. 2019/2991 · K. 2020/6304 · 27.10.2020Ölçüte uymayan rapor hükme esas alınamaz

    Değer kaybı, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa değeri ile onarılmış hâldeki ikinci el piyasa değeri arasındaki farka göre belirlenir; bu ölçüte uymayan bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulamaz. Tespit masrafı ve tespit dosyası vekâlet ücreti yargılama gideri sayılır.