Yayınlar · Sağlık Hukuku

Malpraktis Davası Nasıl Yürür? Hastalar ve Hekimler İçin Yol Haritası

Sorumluluğun şartları, hasta dosyası, bilirkişi incelemesi, tazminat kalemleri, sigorta ve ceza boyutu.

Tıbbi uygulama hatası (malpraktis) davaları, olumsuz sonucun kendisine değil, bu sonuca tıbbi standarttan sapan bir davranışın yol açıp açmadığına bakar. Hekim kural olarak iyileşmeyi değil, özenli bir müdahaleyi borçlanır; ancak hafif kusurundan dahi sorumludur.

Sorumluluğun şartları

Tazminat için dört unsur birlikte aranır: tıp biliminin güncel standartlarına aykırı bir eylem veya ihmal, kusur, zarar ve bu ikisi arasında illiyet bağı. Özel hastaneler, çalıştırdıkları hekim ve yardımcı personelin eylemlerinden de sorumludur.

Hasta dosyası

Davanın omurgası tıbbi kayıtlardır. Hasta, kendisine ait kayıtların bir örneğini isteme hakkına sahiptir. Kayıtların eksik veya özensiz tutulması, yargılamada sağlık kuruluşu aleyhine değerlendirilebilir.

Bilirkişi incelemesi

Kusur değerlendirmesi, Adli Tıp Kurumu'nun ilgili ihtisas kurulu veya üniversitelerin ilgili anabilim dallarından oluşturulan heyetlerce yapılır. Raporun gerekçeli ve denetime elverişli olması gerekir; yetersiz veya çelişkili raporlara itiraz edilerek yeni heyetten rapor alınması istenebilir.

Tazminat kalemleri

Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından doğan zarar ve manevi tazminat talep edilebilir. Ölüm hâlinde yakınlar destekten yoksun kalma ve manevi tazminat isteyebilir.

Mesleki sorumluluk sigortası

Hekimler için tıbbi kötü uygulamaya ilişkin mali sorumluluk sigortası zorunludur. Talep, poliçe limiti dahilinde sigortacıya da yöneltilebilir; bu, tahsil kabiliyeti bakımından önemlidir.

Ceza boyutu

Malpraktis iddiası aynı zamanda taksirle yaralama veya taksirle ölüme neden olma suçları yönünden soruşturma konusu olabilir. 2022'de yapılan yasal değişiklikle hekimler hakkında soruşturma yapılması, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Mesleki Sorumluluk Kurulu'nun iznine bağlanmıştır.

Süreler

Zamanaşımı, hukuki ilişkinin niteliğine göre değişir: özel sağlık kuruluşlarında sözleşmeye ve haksız fiile ilişkin süreler, kamu hastanelerinde ise idareye başvuru süreleri uygulanır. Sürenin hangi tarihte başladığı çoğu dosyada tartışmalıdır; bu nedenle değerlendirmenin geciktirilmemesi gerekir.

İlgili Yargı Kararları

  • Yargıtay · Hukuk Genel KuruluE. 2018/(13)3-849 · K. 2021/1385 · 11.11.2021Enjeksiyonda da aydınlatma araştırılır

    Ameliyat sonrası yapılan enjeksiyonun ardından siyatik sinir hasarı gelişen olayda Genel Kurul, enjeksiyonun cerrahi müdahale kapsamında kaldığını, hastanın olası riskler konusunda aydınlatılıp aydınlatılmadığının da gözetilmesi ve üniversitelerden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulundan denetime elverişli rapor alınması gerektiğini belirterek direnme kararını bozmuştur.

  • Anayasa Mahkemesi · Bireysel BaşvuruB. No: 2021/22380 · 14.05.2025Onam itirazı incelenmeden karar verilemez

    Biyopsi sırasında sinir hasarı oluşan başvurucunun, riskler konusunda aydınlatılmadığı yönündeki itirazı derece mahkemelerince incelenmemiştir. Mahkeme, rızanın ispat yükünün hastane ve hekimde olduğunu belirterek maddi ve manevi varlığın korunması hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılamaya karar vermiştir.

  • Anayasa Mahkemesi · Bireysel BaşvuruB. No: 2021/13476 · 15.01.2025 · RG 02.10.2025, 33035Sembolik tazminat yeterli giderim değildir

    Müdahale sırasında organ delinmesi yaşanan ve onam belgesindeki imzanın kendisine ait olmadığı ceza mahkemesi kararıyla sabit olan başvurucuya 4.000 TL manevi tazminat ödenmesi, uğranılan zararla orantısız bulunmuş; hakkın ihlal edildiğine ve yeniden yargılamaya karar verilmiştir.