Yayınlar · Sağlık Turizmi
Sağlık Turizminde Malpraktis: Yabancı Hastanın Türkiye'de Dava Yolu
Estetik, saç ekimi ve diş tedavilerinde kim sorumlu? Vekâletname, teminat, arabuluculuk ve talep edilebilecek zararlar.
Türkiye'de estetik cerrahi, saç ekimi, diş tedavisi veya obezite cerrahisi sonrasında sorun yaşayan yabancı hastalar ve yurt dışında yaşayan vatandaşlar, haklarını Türkiye'ye dönmeden arayabilir. Aşağıda uygulamada en çok sorulan başlıklar yer almaktadır.
Kim sorumlu?
Müdahaleyi yapan hekim, sağlık kuruluşu ve — sürecin organizasyonunu üstlenmişse — aracı kuruluş birlikte sorumlu tutulabilir. Kuruluşun ve aracının uluslararası sağlık turizmi yetki belgesinin bulunup bulunmadığı ile müdahalenin yetkili hekim tarafından yapılıp yapılmadığı ilk incelenecek noktalardır. Saç ekimi gibi işlemlerin hekim olmayan kişilerce yapılması başlı başına ağır bir aykırılıktır.
Estetik müdahalelerde sonuç taahhüdü
Güzelleştirme amaçlı müdahaleler uygulamada eser sözleşmesi olarak nitelendirilir. Bu nedenle tanıtım materyalleri, "öncesi–sonrası" görselleri ve yazışmalarda verilen vaatler, kararlaştırılan sonucun belirlenmesinde delil değeri taşır.
Uzaktan temsil
Dava, avukata verilecek vekâletname ile yürütülür. Vekâletname, yurt dışında Türk konsolosluğunda veya yerel noterde düzenlenip apostil şerhi ile onaylatılabilir. Hastanın duruşmalara katılması çoğu zaman gerekmez; bilirkişi incelemesi için yurt dışında alınan raporlar ve görüntüler dosyaya sunulur.
Yabancı davacının teminatı
Türk hukukunda yabancı davacı kural olarak teminat göstermekle yükümlüdür. Ancak Türkiye ile hastanın ülkesi arasında anlaşma veya karşılıklılık bulunması hâlinde — birçok Avrupa ülkesi bakımından durum böyledir — bu yükümlülükten muafiyet söz konusudur.
Arabuluculuk
Özel sağlık kuruluşlarına karşı açılacak davalar öncesinde arabuluculuğa başvuru zorunludur. Görüşmeler çevrim içi yapılabilir ve uyuşmazlıkların bir bölümü bu aşamada sonuçlanır.
Talep edilebilecek zararlar
Ödenen tedavi bedeli, hastanın kendi ülkesinde yaptırdığı düzeltici tedavinin giderleri, seyahat ve konaklama masrafları, kazanç kaybı ve manevi tazminat talep konusu olabilir.
Delillerin korunması
Tüm yazışmalar, reklam içerikleri, ödeme belgeleri ve müdahale öncesi–sonrası fotoğraflar saklanmalı; düzeltici tedaviye başlamadan önce mevcut durum bir hekim raporuyla belgelenmelidir.
İlgili Yargı Kararları
- Yargıtay · 6. Hukuk DairesiE. 2022/855 · K. 2023/457 · 07.02.2023Estetik müdahalede sonuç taahhüdü
Burun estetiği eser sözleşmesi niteliğindedir ve sonuç taahhüdü içerir; taahhüt edilen sonuç gerçekleşmemişse yüklenicinin edimini ifa etmediği kabul edilir. Komplikasyon değerlendirmesi tek başına yeterli değildir; sonucun gerçekleşip gerçekleşmediği bilirkişi raporuyla saptanmalıdır.
- Yargıtay · 3. Hukuk DairesiE. 2025/531 · K. 2026/1285 · 09.03.2026Aydınlatma ve onamın ispatı hekimdedir
Onam formunu saklama yükümlülüğünün dava dışı hastanede olduğu gerekçesiyle, hekimlere hastayı bilgilendirdiklerini ve aydınlatılmış onam aldıklarını ispat imkânı tanınmadan hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı bulunmuş; karar bozulmuştur.
- Anayasa Mahkemesi · Bireysel BaşvuruB. No: 2021/22380 · 14.05.2025Onam itirazı incelenmeden karar verilemez
Biyopsi sırasında sinir hasarı oluşan başvurucunun, riskler konusunda aydınlatılmadığı yönündeki itirazı derece mahkemelerince incelenmemiştir. Mahkeme, rızanın ispat yükünün hastane ve hekimde olduğunu belirterek maddi ve manevi varlığın korunması hakkının ihlal edildiğine ve yeniden yargılamaya karar vermiştir.